Eerste orthomoleculaire kenniscentrum van Nederland
HomeBoeken 
Honger naar geweld

Honger naar geweld Hoofdstukindeling:
  1. Vóór de persconferentie: orthomoleculaire geneeskunde
  2. De persconferentie: Schoenthaler
  3. Voeding en IQ
  4. Meer onderzoek: over voeding en over geweld
  5. Een persconferentie in Londen
  6. Jong begonnen, veel gewonnen
  7. Kindermarketing als ‘succesformule’
  8. Het roer moet om
Harder straffen. Meer agenten op straat. En niet te vergeten: een herijking van normen en waarden. Zie hier het actuele antwoord op agressie, vandalisme, criminaliteit en zinloos geweld.

Niemand denkt aan voeding. Terwijl opvoeden letterlijk alles te maken heeft met eten en de keuzes die je hierbij maakt. Het is een cynische speling van het lot dat dé zinloos-geweld-gebeurtenis van 2002 uitgerekend plaatsvond op de stoep van een Venlose supermarkt. De verdachten gingen frikadellen en bitterballen kopen toen René Steegmans zwaargewond op de grond lag.

Dat voedingstekorten een belangrijke rol spelen bij agressie en geweld, werd in 2002 onder meer aangetoond in een Brits gevangenisonderzoek. Aan het dubbelblinde, placebo-gecontroleerde onderzoek namen ruim tweehonderd gedetineerden deel uit een jeugdgevangenis in Buckinghamshire. Het grootste deel slikte dagelijks een multivitamine met mineralen én vier capsules met vetzuren. De overige gevangenen kregen een placebo. De suppletie duurde in beide groepen gemiddeld 142 dagen. In de eerste groep nam het gewelddadig gedrag sterk af. Niet met enkele procenten, maar met een kwart.

Opmerkelijk: vooral het aantal ernstige overtredingen daalde spectaculair, inclusief de geweldsdelicten. Deze afname bedroeg bijna 40 procent. De placebogroep liet nauwelijks een afname zien. De uitkomsten hebben zoveel indruk gemaakt, dat inmiddels een nieuw en groter onderzoek is gestart in drie andere Britse jeugdgevangenissen.

De uitkomsten van het Britse gevangenisonderzoek lijken nieuw, maar zijn het niet. De Amerikaanse criminoloog dr. Stephen Schoenthaler wist het al in de jaren tachtig: een betere voedingstoestand leidt tot beter gedrag. In 1988 presenteerde hij zijn inzichten tijdens een persconferentie op Schiphol, maar de boodschap kwam niet aan. Het Voorlichtingbureau voor de Voeding, inmiddels bekend als het Voedingscentrum, waarschuwde zelfs voor het "ongefundeerd opperen van een relatie tussen voeding en crimineel of gewelddadig gedrag".

De persconferentie van 1988, die werd georganiseerd door Gert Schuitemaker, vormt het vertrekpunt van dit boek. Schuitemaker besteedt onder meer aandacht aan het voorwerk van de Canadese psychiater Abram Hoffer, die al in de jaren vijftig een verband aantoonde tussen schizofrenie en voeding. Hij gaat in op de diverse onderzoeken van Schoenthaler (die in januari 2003 te zien is in het VARA-programma 'Het beest in de mens’). En hij maakt, aan de hand van wetenschappelijk studies, duidelijk dat volwaardige voeding niet alleen tot gedragsverbetering leidt maar ook tot betere schoolprestaties.

Ook Nederlands onderzoek ondersteunt deze andere kijk op geweld, met name naar Attention Deficit Hyperactive Disorder (ADHD), vroeger bekend als Minimal Brain Damage (MBD). In een onderzoek uit 2001 van drs. Lidy Pelsser, gesubsidieerd door de Stichting Kinderpostzegels Nederland, reageerde ruim 60 procent van de deelnemende ADHD-kinderen significant op dieetmaatregelen. Veel kinderen hadden naast ADHD ook andere gedragsstoornissen, waaronder Conduct Disorder (antisociale of agressieve stoornis). CD-Kinderen doen mensen of dieren met opzet pijn, maken spullen kapot en pesten anderen. Opvallend was dat ook deze stoornis verdween bij de kinderen die significant reageerden op de dieetinterventie.

De Nederlandse overheid heeft inmiddels oog voor het alcohol- en drugsgebruik onder tieners. Maar de invloed die voeding heeft op hun gedrag speelt niet in de hoofden van de beleidsmakers. Terwijl voedingstekorten juist onder jongeren vrij algemeen zijn in onze samenleving. Hun voedingspatroon wordt gekarakteriseerd door een grote eetlust, die meestal niet met voedzame levensmiddelen wordt gestild. Snoep, ongezonde tussendoortjes en frituria behoren tot het dagelijks voedsel, evenals vaak grote hoeveelheden suiker- en fosforrijke frisdranken. Terwijl het lichaam vooral in deze periode voedzame, vitaminen- en mineralenrijke voeding vraagt om de groeispurt het hoofd te kunnen bieden.

De ‘McDonaldisering’ en ‘Coca Colinisatie’ van de Nederlandse samenleving lijkt onomkeerbaar. Kindermarketing is voor de grote voedingsconcerns een effectief middel gebleken om jongeren én hun ouders op een dwaalspoor te zetten. Van ‘onafhankelijke’ organisaties als het Voedingscentrum en sportkoepel NOC*NSF valt geen voorbeeldgedrag te verwachten. Integendeel: zij laten zich inpakken door respectievelijk McDonald's en Coca-Cola.

Het roer moet om, vindt Gert Schuitemaker. In de VS lijkt dit besef een klein beetje door te dringen. Het Amerikaans Congres heeft een half miljoen dollar ter beschikking gesteld aan de Healthy Foundation om het effect van dagelijkse suppletie met een multivitamine/mineraal bij kinderen te bestuderen op het IQ en het optreden van gedragsproblemen. Eind 2002 is een project gestart waarin de vooruitgang in schoolprestaties en gedrag na suppletie met vitaminen en mineralen zal worden gemeten. De focus richt zich op duizenden Amerikaanse schoolkinderen die het risico lopen een tekort aan verschillende voedingsstoffen te ontwikkelen.

In ons land zet kortetermijnbeleid de toon, in alle opzichten. De roep om meer politie en hardere straffen klinkt dagelijks. Stille tochten zijn onderdeel geworden van het straatbeeld, net als charges van de ME. Op politiek niveau wordt gegrossierd in algemene verontwaardiging, nota's en kamerdebatten. Allemaal belangrijk voor het rouw- en verwerkingsproces. Maar een problematiek die in de loop van jaren is opgebouwd, vergt iets anders dan symptoombestrijding.

Een langetermijnstrategie is een must, en voedingsaspecten horen daarin een plaats te hebben. Als het gaat over normen en waarden moet het eveneens gaan over normen ten aanzien van gezonde voeding. Dat dit nog niet tot ministers, staatssecretarissen, kamerleden, schoolbesturen, rectoren, leerkrachten en ouders is doorgedrongen, leert een blik in de schoolkantines. Het is vettig- en zoetigheid troef. Slechte voedingsgewoonten worden zo dagelijks met de paplepel ingegoten.

Dit boekje is 'voer voor 16 miljoen criminologen'

Apotheker Gert Schuitemaker, hoofdredacteur van het tijdschrift Ortho en voorzitter van de International Society for Orthomolecular Medicine (ISOM), schrijft al twintig jaar over het thema voeding en gezondheid. Met dit boek zet hij het onderwerp ‘voeding en gedrag’ op de politieke agenda.

ISBN: 9076161038

Bestel dit boek op de bestelpagina